(Firda/Jærbladet): Den røynde symjaren frå Klepp markerte seg i 2022, då ho sumde den sju mil lange Jærkysten på langs.
På dei 20 etappane frå Ogna til Tungenes hadde Haarstad med seg folk med stor kunnskap og eit brennande hjarte for havet. Både marinbiologar, fridykkarar, undervassfotografar og folk som jobbar med marin forsøpling, deltok.
Målet deira var å skapa merksemd ikkje berre om den vakre Jærkysten, men også problema havet – som Haarstad kallar «livlina vår» – står overfor.
I år har havforkjemparen engasjert seg i det planlagde sjødeponiet for gruveavfall på Engebø i Sunnfjord. Staten har gitt løyve til å dumpe 170 millionar tonn i Førdefjorden.
– Det vil vere heilt katastrofalt for livet i fjorden, sa Haarstad til avisa Firda før ho la ut på ei fire mil lang kraftprøve.
Sumde fire mil
Laurdag kom ho i land etter éi vekes symjetur, gjennomført i ni etappar. Målet har vore å skapa merksemd rundt den pågåande rettssaka mellom den norske staten og Naturvernforbundet og Natur og Ungdom.
Organisasjonane har gått til sak mot staten for å stoppe deponeringa av gruveavfall i fjorden.
Haarstad sumde frå deponiområdet i Vevring, i ruta til den modellerte partikkelspreiingsruta frå deponiområdet; først utover i fjorden, og deretter vidare mot Svortevik. Deretter sumde ho via Ålesundet og vidare inn mot Førde.
– Når ein har sett distansen og kjent straumforholda i fjorden med kvart symjetak, blir konsekvensane overveldande å ta inn over seg, men også gjort synleg for andre og dermed vanskelegare å akseptere, fortel ho til Jærbladet.
Og stuntet har fått brei omtale, seier Haarstad, både på TV2.no, i NRK sine sendeflater, i lokalavisa Firda og i sosiale medium.
Mange fine folk langs fjorden
Haarstad har røter i Dalen i Naustdal. Ho har opplevd flott havliv langs vegen, og møtt flotte folk.
– Det er jo kjekt å ha gjort det, men det er også litt vemodig at det er over, for det har vore så gøy. Eg har treft på så mange fine folk langs fjordkanten, med eit stort engasjement for saka, seier ho til Firda.
Ho skildrar det heile som ei sterk naturoppleving. Trass i at det har vore kjekt, har rettssaka vore i hovudet hennar gjennom mykje av turen.
– Eg har sumt med tungsinn i symjetaka når eg tenkjer på kva som skjer med fjorden. Men eg kryssar både finnar og fingrar for at det går vegen.
Ein dag på symjeturen møtte ho ein regnboge som opna seg over stranda.
– Då følte eg at fjorden var med oss.
Dei lokale må ta rekninga
Ho var ikkje åleine på turen. Ho hadde med seg vener i kajakk som følge, og på siste etappe var Terje Franklin-Alming med inn fjorden.
– Eg er vand med Oslofjorden, som ikkje er i like fin stand som fjorden her. Difor er det trist at det har vorte gjeve løyve til noko som risikerer at tilstanden vert nærmare den i Oslofjorden, seier austlendingen.
Han er utdanna marinebiolog, og trekker mange parallellar til innfartsåra til hovudstaden.
– Det er snakk om tiltaka som må gjerast over dei neste 20 åra, der ein må bruke milliardar på å reinse opp i fjorden. Her har vi ein fjord som er i relativt god tilstand, og så skal ein tillate folk å tene kortsiktige pengar på å øydeleggje den tilstanden.
– Vi veit at viss den skal ryddast, så vert det dei langs fjorden som må betale for det.
