I 7. trinn i Hå har omfanget av mobbing falt markant frå i fjor til i år:
I fjor meldte heile 17,5 prosent av elevane at dei var blitt mobba. I haust svarte 5,9 prosent det same.
Dette viser årets elevundersøking, som speglar elevane si meining om mellom anna trivsel, mobbing, miljø, motivasjon og støtte frå lærarar.
Færre seier dei blir mobba
Undersøkinga er landsomfattande og er obligatorisk å gjennomføra på 7. og 10. trinn i skulane over heile landet. I dei andre trinna er det frivillig å gjera dette. Elevane vel sjølve om dei vil svara, og eventuelt om dei vil hoppa over spørsmål.
Elevane har svart på spørsmåla i perioden 20. oktober til 14. november.
At så mange færre 7.-klassingar melder om mobbing i Hå-skular enn i fjor, er spesielt gledeleg. Når 17,5 prosent av elevane meldte om mobbing i fjor og året før, var det etter ei kraftig auke frå 2021–22.
I Hå-skulen kan alle òg gleda seg over at elevane på 6. og 9. trinn i år, rapporterer mindre mobbing enn dei som var elevar på desse trinna i fjor.
Hå: – Bra at trenden held fram
– Eg er sjølvsagt glad for at me i år har fått låge mobbetal. Det er ekstra gledeleg ettersom me dei siste åra har hatt høgt mobbetal på mellomtrinnet, skriv skulesjef Rune Roaldsen i Hå i ein e-post med svar på skriftlege spørsmål frå Jærbladet.
– Me har over tid hatt låge mobbetal på ungdomstrinna, og det er bra at den trenden held fram, skriv han.
På 8. og 10. trinn i Hå-skulen er mobbetala noko høgare enn i fjor.
Men mobbinga som elevane i kommunen melder om, ligg godt under eller omtrent på det nasjonale gjennomsnittet, på alle nivå.
Time: – Systematisk arbeid held tala låge
I Time har skulane systematisk mindre mobbing enn landsgjennomsnittet på alle trinn, viser årets elevundersøking.
«Time kommune har eit forskingsbasert antimobbeprogram, Olweus, som alle skulane bruker og har brukt i mange år. Me har tru på at systematisk arbeid over tid er det som held mobbetala på eit forholdsvis lågt nivå», skriv skulesjef Elsa Djuve Jerstad.
«Samtidig er det viktig å påpeika at så lenge elevar opplever mobbing og trakassering på skulen, har me ikkje nådd målet vårt».
Klepp: Høge tal på fleire trinn
Klepp skil seg ut. På nokre nivå melder elevane om mindre mobbing enn i fjor, mens det på andre trinn går feil veg:
På 5. trinn oppgir over 20 prosent – kvar femte elev – at dei er blitt mobba, to prosentpoeng opp frå i fjor. På 7. trinn seier over 14 prosent av elevane ifrå om mobbing i undersøkinga, ei auke på over 6 prosentpoeng.
Samanlikna med det nasjonale gjennomsnittet ligg Klepp-skulen høgare på tre trinn og lågare på dei tre andre.
Bekymra kommunalsjef
"Vi registrerer at mobbetallene fortsatt er høye i Klepp, da særlig i overgangene (fra småtrinn til mellomtrinn og fra barneskole til ungdomsskole). Dette er bekymringsfullt", skriv Silje Nygård, kommunalsjef for barn og unge, i eit svar på spørsmål frå Jærbladet.
Kommunen har gode resultat på enkelttrinn, påpeiker ho.
Men skulen må prioritera målretta tiltak der utfordringane er størst for å sikra eit trygt og godt skulemiljø for alle elevar, slår kommunalsjefen fast.
"Systematisk arbeid med klassemiljø, relasjonar og inkludering må prioriterast på alle trinn".
Framover vil kommunen gå gjennom resultata og analysera dei samen med andre undersøkingar og interne kartleggingar, ifølge Nygård. Ho viser til at Klepp i vår fekk prosjektmidlar til eit skulemiljø-team.
"Prosjektet er nå i startfasen, og vil naturlig bruke resultatet fra denne undersøkelsen inn i sitt arbeid, samt knytte det til annet tidlig innsats prosjekt, og øvrige velferdstjenester for å sikre trygt og godt for barn og unge i Kleppskulen", skriv Silje Nygård.
Må sjå i lengre perspektiv
Hå ser ut til å ha gjennomført ein stor snuoperasjon som har ført til mindre mobbing på særleg 7. trinnet i løpet av eit år. Men Rune Roaldsen har ikkje tru på å trekka sterke konklusjonar basert på endringar frå eitt år til eit anna.
«Dette er tal som me følger over fleire år og som me behandlar årleg både på skulenivå og kommunenivå», skriv han.
Hå hadde høge mobbetal på mellomtrinnet i skuleåret 24/25, slår Roaldsen fast. Etter dette påla kommunen alle barneskulane å gå gjennom sine planar og rutinar og å rapportera desse til han.
Den prosessen har ført til økt kvalitet i arbeidet på den enkelte skule, trur han.
Støttar skuleleiarane
Mobbetala skal ned, og i Hå har dei gått inn for å prioritera og støtta leiarane i skulen, ifølge Roaldsen. Trygt skulemiljø er fast tema når skulekontoret møter leiargruppene på skulane ein gong i halvåret.
Mobbing har òg vore tema på rektormøte og på leiarsamling i Jærskulen.
«Den verkelege jobben har skjedd ute på skulane, saman med tilsette, elevar og føresette. Førebels ser det ut som me har lukkast, men dette er berre eit enkeltresultat. Det er resultat over tid som vil gje oss fasit på det», skriv Roaldsen.
– Digitalisert, fartsfylt – og vanskeleg
Det viser seg svært vanskeleg å begrensa mobbing. Det handlar om mange ting, slår skulesjefen i Hå fast.
– Skulen speglar samfunnet, og det er mykje i våre digitaliserte og fartsfulle liv som ikkje nødvendigvis gjer det lettare korkje å driva skule eller vera eleven på skulen, meiner han.
Derfor har skulen ei viktig rolle.
– Eg er stolt av jobben som våre tilsette gjer. Gode rutinar, kompetente vaksne og godt skule-heim samarbeid er avgjerande faktorar for å begrense mobbing, meiner Rune Roaldsen, skulesjef i Hå.
Denne saka er oppdatert måndag 15. desember med kommentarar om tala i Klepp-skulen frå kommunalsjef Silje Nygård.