Parton døydde etter ein kortvarig kreftsjukdom, opplyser pressekontakten hennar, Marcel Pariseau, ifølgje CNN.
Countryartisten døydde «etter tappert å ha kjempa ein kort kamp mot kreft», seier Pariseau.
Nevøen Bryan Seaver melder dødsfallet i ein video på hennar offisielle Facebook-side.
– Dolly har levd i lyset og er no i Guds armar, og ho er utvilsamt blitt møtt av Carl, foreldra hennar, og uteljelege andre som har beundra henne og lengta etter å møte henne i himmelen, seier Seaver i videoen.
Gravferda vil bli liten og privat.
– Ein liten, privat seremoni vil bli halde for Dolly Partons næraste familie etter hennar eige ønske, kjem fram i et innlegg frå familien.
KRONIKK: «Verden er fattigere uten henne»
President Donald Trump seier Dolly Partons bortgang er eit stort tap for millionar av menneske og har gitt orde om at det skal flaggast på halv stong utanfor Det kvite hus.
– Det har aldri vore nokre som henne og det vil det aldri bli, skriv presidenten i ei utsegn på Truth Social.
– Kvil i fred, Dolly! Verda elskar deg.
Blant dei aller største
Dolly Parton var ein av dei mestseljande kvinnelege artistane gjennom tidene.
Gjennom sju tiår markerte ho seg som artist og låtskrivar. Hennar første store hit var «Dumb Blonde» i 1967.
Seinare hadde ho hits som «Jolene», «9 to 5», «Coat of Many Colors» og «Islands In The Stream», som var ein duett med Kenny Rogers, skriven av Bee Gees.
I 1992 hadde Whitney Houston ein stor hit med «I Will Always Love You», som Parton skreiv i 1974 om brotet med duettpartnar Porter Wagoner. Songen gjekk til topps på countrylista då han kom ut.
Kom med helseoppdatering
For berre nokre dagar sidan kom Parton med ei helseoppdatering, og sa ho hadde vore gjennom «tøffe tider».
– Eg slit med nokre helseproblem som eg rett og slett ikkje følgde opp då eg passa på Carl, sa ho til magasinet People fredag 21. august.
Carl Thomas Dean, som var gift med Parton i nesten 60 år, gjekk bort i mars 2025, 82 år gammal.
80-åringen måtte tidlegare denne månaden trekke seg frå opningskvelden for ein ny attraksjon i fornøyelsesparken sin i Tennessee, Dollywood, på grunn av vedvarande helseplager, skriv Independent.
I mai måtte ho også avlyse ei fast konsertrekke i Las Vegas på grunn av sjukdom, skriv magasinet.
Erklært som eit ikon
Elvis Presley var interessert i å spele inn ein versjon av «I Will Always Love You», men det avslo Parton då Presleys manager, Tom Parker, kravde at over halvparten av opphavsretten til songen skulle skrivast over til Presley.
Også i nyare tid har artistar ønska å bruke Parton sin musikk. I 2025 fekk Beyoncé spele inn ein ny versjon av «Jolene» til albumet «Country Carter». På albumet har Parton lese inn ein kort introduksjon til låta.
Same år blei Parton erklært som eit ikon av Guinness World Records. Grunngjevinga var at songaren har heile elleve rekordar hos Guinness.
Det gjeld mellom anna flest studioalbum gitt ut av ein kvinneleg countryartist og flest Grammy-nominasjonar for ein kvinneleg countryartist.
Frå tronge kår
Det var ikkje gitt at Dolly Parton skulle bli ein av verdas største artistar.
Ho blei fødd 19. januar 1946 i Pittman Canter i Tennessee. Parton var det fjerde barnet i ein ungeflokk på tolv, og vaks opp i ei lita hytte med eitt soverom.
Ho snakka ofte om barndommen, og at ho vaks opp i ein fattig familie.
Det at ho til slutt enda opp som artist, takka ho mora Avie Lee for. Ho fortalde gamle historier og song gamle songar for barna.
Oppveksten i fattige kår, inspirerte henne på 1970-talet til å skrive songar som «Coat of Many Colors», som handla om jakka mora sydde til henne av lappar frå øydelagde klede, «In the Good Old Days (When Times Where Bad)» og «My Tennessee Mountain Home».
Filmkarriere
Frå å ha stor suksess som countryartist på slutten av 1960-talet og inn i 1970-talet, gjekk Parton frå midten av 1970-talet meir i retning av populærmusikk. Dette gjorde også at ho fekk eit større publikum.
På 1980-talet prøvde Dolly Parton seg også som skodespelar. I «9 To 5» spelte ho blant anna mot Jane Fonda og Lily Tomlin. Filmen blei også til ein TV-serie, som gjekk i fem sesongar. Tittellåten blei også ein enorm hit for Parton.
I filmen «The Best Little Whorehouse in Texas» frå 1982 spelte ho mot Burt Reynolds. Og i 1984 spelte ho mot Sylvester Stallone i «Rhinestone».
I 1989 var ho ein del av eit stjernespekka ensemble i filmen «Blomster av stål» med blant andre Shirley MacLaine, Julia Roberts, Sam Shepard og Dylan McDermott.
Forretningskvinne og filantrop
Mykje av pengane ho tente som artist og låtskrivar, investerte Dolly Parton i verksemder i heimstaten Tennessee. Gjennom selskapet The Dollywood Company dreiv ho blant anna fornøyelsesparken Dollywood, eit badeland og eit showteater med matservering.
Men oppveksten hennar, gjorde også at det var viktig for henne å gi pengar tilbake til samfunnet. Gjennom Dollywood Foundation har ho blant anna støtta lesetrening for barn, kreftforsking og dyrevern.
I samband med koronapandemien, donerte ho også ein million dollar til forsking på viruset, og til utvikling av Moderna-vaksinen.