Kanskje har du merkt det i hagen din eller i grøftekantane rundt omkring.
Det ser faktisk nokså vårleg ut.
Ein syrin i Nordland ser ut til å meine at vi er i april, sjølv om snøen snart står på trappene i landsdelen.
Årsaka er at blomstrar og tre er forvirra, ifølge forskar Paul Eric Aspholm ved Nibio.
– Plantane trur rett og slett at det har blitt vår igjen.
Vert lurte av brå vêrsvingingar
Nibio-forskaren kallar fenomenet for årstidsforvirring.
Syrinar, løvetann og hestehov sprett ut i vegkantane, sjølv om snøen nærmar seg midt i oktober.
Aspholm forklarer at ekstreme svingingar i vêret lurer plantene til å tru at vinteren er over og våren i gang.
– Klimaet endrar seg mykje i høve til det plantene opplever som sitt vanlege årstidsklima. Før svinga det meir jamt, men no er det heilt umogleg å skjøne mønsteret, seier Aspholm.
Til dømes kan ein tørr og varm sommar bli etterfølgd av ein fuktig og kjølig periode, før det brått vert mildt att. Slik har det vore sør i landet, og langt nord i år.
Han er særleg forundra over syrinane, som lèt seg lure til å blomstre trass i at dagane vert stadig mørkare.
Forskaren forklarer at plantene oftast reagerer på varme og fukt via røtene eller eigne «sensorar» i borken og greintuppane, og at dei slik overstyrer mangelen på dagslys.
Åtvarar mot sjukdom og energitap
Aspholm ser på haustblomstringa med uro, og peikar på at fenomenet kan vere svært uheldig for plantene. Knoppane vil ikkje rekkje å utvikle seg fullt ut før vinteren set inn.
– Då har dei brukt opp energien dei eigentleg skulle nytte til vårblomstringa neste år, åtvarar han.
Forskaren peikar på fleire uheldige følgjer for plantene neste år:
- Dei får færre blomar enn normalt.
- Syklusen kan forskyve seg, slik at dei blomstrar anten for tidleg eller for seint neste år.
- Dei får dårlegare forsvarsevne, noko som gjer dei meir utsette for sopp, sjukdommar og skadeinsekt.
Ei slik forskyving i blomstringa kan også gå ut over bier og andre insekt som er avhengige av nektar til faste tider på året.
– Har skjedd sidan eg vart fødd
Universitetslektor Kristina Bjureke ved Botanisk hage i Oslo som er del av Naturhistorisk museum manar derimot til ro.
Ho meiner ein bør vere varsam med å trekkje bastante klimakonklusjonar ut frå nokre få plantar som blomstrar på feil tidspunkt.
– Slike ting skjer jamt og trutt, og det har det gjort heilt sidan eg vart fødd. Dette er ikkje noko som brått har dukka opp no. Det finst alltid plantar som vert «feilprogrammerte», seier Bjureke.
Sjølv om ho vedgår at det kan hende oftare no på grunn av klimaendringane, understrekar ho at slike endringar må sjåast over lengre tid enn fem-ti år.
Å slå full alarm over nokre tyttebær, blåveisar eller syrinar meiner ho er å dra det for langt.
– Dei rekk uansett ikkje å setje frø, for frømodning kan ta over ein månad og då ligg snøen der. Men dei kan jo vere nyttige for stakkars insekt som treng eit siste måltid før overvintringa, legg ho til.
Fjellplantene er dei verkelege taparane
Bjureke er òg uroa for klimaendringane, men av heilt andre grunnar enn syrinar i oktober. Den verkelege krisa seier ho skjer høgare til fjells.
– Dei store og alvorlege sakene handlar om at tregrensa og buskvekstane kryp stadig høgare opp i fjellet, anten det gjeld Dovrefjell eller Bjørnfjell. Attgroinga som kjem med eit varmare klima gjer at det vert mindre leveområde att for høgfjellsartane, seier botanikaren.
Dei alpine vekstane står i fare for å verte heilt utkonkurrerte av artar som trekkjer oppover.
For å sikre framtida til desse sårbare plantene, var Bjureke, som også er prosjektleiar for Norsk nasjonal frøbank, nyleg i Narvik-området.
Saman med fagfolk frå Tromsø botaniske hage samla ho inn frø heilt oppe ved svenskegrensa, slik at det unike plantemangfaldet kan takast vare på for framtida.