– Tala var heilt ville, seier Ole Jonny Delerud om det han såg på klokka si for eitt år sidan.
Delerud var da i gang med oppkøyringa til Birkebeinerrittet. Han var i knallform, van til å springe mila på 36 minutt og trene fem–seks gonger i veka.
Men midt i august i fjor begynte kroppen å krangle.
– Det var som ein sånn dårleg influensa som aldri slo ordentleg ut. Kroppen brygga på noko, men eg hadde ikkje vondt nokon stader. Eg tenkte at eit par rolege dagar på sofaen ville gjere susen, fortel Delerud til NRK.
– Eg stolte ikkje heilt på det
Etter tre dagar med ro tok han seg ei roleg økt på rulleski for å halde maskineriet i gang.
Turen var kort og flat, men da han stoppa klokka ved bilen, kom ein beskjed han aldri hadde sett før.
Raudt varselsymbol lyste mot han på skjermen:
Overbelastning.
– Eg hadde hatt den klokka i seks år utan å gå særleg i djupna på dataa, men da begynte eg å sjekke appen, seier han.
Delerud blei sett ut av det han såg:
– HRV-en låg heilt i kjellaren. Dei to siste nettene hadde ikkje klokka registrert søvn i det heile – kroppen jobba på spreng sjølv om eg låg heilt i ro.
HRV måler variasjonen i tida mellom kvart hjarteslag.
Da han la seg på sofaen for å sjå på TV, sjekka han kvilepulsen. Normalt ligg han på 45–50 slag i minuttet.
Nå viste klokka 90.
– Eg stolte ikkje heilt på det, så eg laga manuell teljing på halspulsåra. Det stemte på prikken. Hadde eg ikkje hatt klokka, hadde eg berre tenkt at «dette går over» og drygd det enda lenger. Den gav meg det sparket i ræva eg trong for å komme meg til legen, seier han.
Romerikes Blad har også nyleg omtalt historia til Delerud.
«Dei står og ventar på deg på akuttmottaket»
Da Delerud til slutt kom seg på time hos fastlegen, stussa legen over at han var i relativt god form utan smerter, men med ein så høg infeksjonsverdi.CRP-envar stigen til over 200.
Derfrå gjekk det i ekspressfart.
– Legen sa berre: «Dette er alvorleg, du må på sjukehuset no. Dei står og ventar på deg på akuttmottaket.»
Lang og dramatisk historie kort: Delerud fekk svært sjeldne diagnosen Anti-GBM og var alvorleg sjuk.
For å stoppe det akutte angrepet frå sitt eige immunforsvar, måtte Delerud gjennom 36 behandlingar med plasmaferese. Prosessen går ut på å filtrere og reinse blodet ved å erstatte hans eige sjuke blod med nytt.
Kvar behandling kravde omtrent fire liter blodplasma, noko som svarer til bidraget frå fire blodgivarar per gong.
– Det betyr at over 140 ukjente blodgivarar var med på å redde livet mitt. Utan dei, legane på Ahus og pulsklokka, hadde eg nok enda opp i fast dialyse resten av livet eller trunge nyretransplantasjon. Dei har gitt meg livet i gåve på nytt, seier Delerud.
– Kan ikkje stole blidt på klokka
Sjølv om klokka blei ein avgjerande vekkar for Delerud, meiner ekspertane at ein ikkje bør lese data frå pulsklokker som ein fasit.
Fredrik Mentzoni, fagkonsulent for teknologi ved Olympiatoppen, forklarer at pulsklokker har dei klare avgrensingane sine, men at klokkene kan ha ein verdi når verdiar endrar seg drastisk.
– Ein kan ikkje stole blindt på dataa frå klokkene, seier Mentzoni.
Han påpeikar at målingane må tolkast som trendar.
– Det ein skal vere klar over er at ulike klokker bereknar kvilepulsen gjennom natta på ulike måtar, så dei viser ikkje nødvendigvis heilt det same. Men dei kan fange opp endringar over tid, for eksempel om kvilepulsen din denne veka er høgare enn den var førre veke, seier han og fortset:
– Det same gjeld for HRV, men der er måleusikkerheita mykje større enn for kvilepuls, så der er det også betydeleg med støy som påverkar målingane.
Advarer mot å gjøre som Norge-stjernene: – Bruk hjernen
Heilt til topps
Eitt år etter at Delerud var nær ved å miste nyrene, fekk han igjen på seg løpeskoa. Høvet kunne knapt vore meir symbolsk:
Blodomløpet er eit arrangement for å fremje blodgivning.
Forma viste seg å vere meir enn tilbake. Delerud stakk av med sigeren på tikilometeren.
For Delerud handla deltakinga først og fremst om å gi noko tilbake og oppfordre fleire, spesielt friske unge menn til å melde seg som blodgivarar.
– Kor takksamt er du for den klokka no, da?
– Kjempetakksamt. Du skal sjølvsagt alltid lytte til kroppen først, for klokka fortel deg ikkje kva som feilar deg. Men når alle målingar peikar rett ned i kjellaren, bør du ikkje nøle, avsluttar Delerud.
Johaugs råd til mosjonistane: – Det første eg sjekkar kvar morgon