Videoar av ungdom med ulike mønster på huda har blitt ein sommartrend på TikTok.
«Sun-tattoos» vekker enorm merksemd; ein video har passert ein halv million visningar, og ein annan har aleine fått 588.000 likes.
Blant dei som har lagt merke til trenden, er Elisa Rød Kristjansdottir (25) og Adele Brusveen (24)
– Eg har sett at folk gjer det, seier Adele Brusveen.
– På TikTok lagar dei små hjarte og andre ting, legg Elisa Rød Kristjansdottir til.
Ved å smørje eit tjukt lag solkrem i spesifikke mønster, lèt dei resten av kroppen bli solbrent eller brun, for å skape sterke kontrastar.
Imponerer ikkje hudlegen
Hudlegespesialist Hermund Feldborg trudde først ikkje det han såg.
– Min første tanke då eg såg det, var jo at dette ikkje er ein veldig bra trend for huda. Eg trudde det var KI-generert, er dette faktisk verkelegheit?
Trenden blir framstilt som ein morosam og uskuldig sommaraktivitet, men Feldborg trur motivasjonen handlar om noko anna.
– Dei tenker vel at å lage fine fasongar og mønster i huda er litt morosamt å vise fram til venner, eller kanskje imponere kjærasten. Men dei imponerer ikkje meg som hudlege, det kan eg trygt seie.
Feldborg forklarer at metoden utset huda for ei unødvendig og konsentrert UV-stråling.
– Stor soleksponering vil over tid gi celleforandringar og auke den kumulative solskaden. Dette kan utvikle seg til hudkreft etter mange år, åtvarar Feldborg.
I tillegg til kreftfaren peikar han på kosmetiske skadar som kan bli verande lenge etter at sommaren er over.
Dei «morosame» motiva kan etterlate seg varige pigmentforskjellar, og i verste fall djupe arr dersom forbrenninga blir alvorleg.
Men viss ein allereie har brent seg på dette, har han eit klart råd:
– God fuktkrem og det å dekke til, for eksempel med eit plaster, vil hjelpe huda med å heile seg i fred, fortel han.
Kreftforeningen – Veldig mykje
Også Trine Hveem, leiar for Kreftforeningen i region Søraust-Noreg, reagerer sterkt på soltatoveringstrenden.
– Mitt første inntrykk er at dette er veldig mykje. Dette er ein trend som skadar huda på ein måte vi i Kreftforeningen absolutt ikkje ønsker, seier ho.
Ho minner om det alvorlege bakteppet for solvanane våre.
– Først og fremst verkar det veldig uskuldig og gøy å få denne effekten på huda. Men når vi veit at Noreg ligg på andreplass i verda på dødelegheit i hudkreft, så er dette noko ein må ta på alvor.
Hveem har ei klar oppfordring til ungdom som har lyst til å skilje seg ut på andre måtar i sommar.
– Ein kan kjøpe seg enkle, mellombelse tatoveringar, bruke hattar eller andre ting for å skilje seg ut i mengda på, foreslår ho.
Ved solskade har Hveem fleire tips.
– Det er veldig viktig at du ikkje fortset å sole deg. Ta ein pause, trekk inn i skuggen og dekk til der du er solbrent.
Korkje Elisa Rød Kristjansdottir eller Adele Brusveen er særleg begeistra for trenden.
– Eg har ikkje prøvd det før, og kjem heller aldri til å prøve det, seier Brusveen.
– Eg kjem heller aldri til å teste ut trenden, legg Kristjansdottir til.