Plansjef Ole von Erpecom Vikse i Hå kommune sa til politikarane at møtet mellom Langgata og tilkomstvegen til den nye skulen på Vigrestad vert ei vanskeleg nøtt å knekka.
Plansjef Ole von Erpecom Vikse i Hå kommune sa til politikarane at møtet mellom Langgata og tilkomstvegen til den nye skulen på Vigrestad vert ei vanskeleg nøtt å knekka. Foto: Håvard Ovesen

20 år på overtid skal det byggast ny barneskule på Vigrestad.

Den nye skulen skal byggast rett ved Klobben, på austsida av Vigrestad sentrum, på eit område som i dag er ei kjelve, men som er regulert til idrett og offentlege formål.

I økonomiplanen for 2024–2027 kan ein lesa at skulen er venta å kosta 335 millionar kroner.

Inkludert i summen er pengar til å gjera om dagens storskule til ungdomsskule og bibliotek.

I tillegg kjem rundt 50 millionar kroner til ein nødvendig fleirbrukshall og 31,5 millionar kroner til ein ny atkomstveg mellom Langgata og Haugstadvegen.

Ein tredjedel av bygda

Torsdag i førre veke vedtok Utval for samfunn i Hå eit planprogram for nødvendig områderegulering.

Planområdet er stort: 320 dekar – nesten ein tredjedel av heile Vigrestad.

– Dette er ein stor, kompleks sak. Denne planen har alt, sa plansjef Ole von Erpecom Vikse, som var invitert for å fortelja politikarane litt om vegen vidare.

Planområdet for den nye skulen på Vigrestad dekker omtrent ein tredjedel av heile bygda. Planavgrensinga er så romsleg for å sikra nok areal til ny skule, tilkomstveg, fleirbrukshall, flaumsikring, vegløysing for mjuke trafikantar, høve til å kartlegga trafikksituasjonen i området og for å klara sikra nok areal for eit anleggsbelte som kan brukast i opparbeidinga av den nye tilkomstvegen.
Planområdet for den nye skulen på Vigrestad dekker omtrent ein tredjedel av heile bygda. Planavgrensinga er så romsleg for å sikra nok areal til ny skule, tilkomstveg, fleirbrukshall, flaumsikring, vegløysing for mjuke trafikantar, høve til å kartlegga trafikksituasjonen i området og for å klara sikra nok areal for eit anleggsbelte som kan brukast i opparbeidinga av den nye tilkomstvegen. Foto: Foto: Hå kommune

Planprogrammet vart lagt ut for høyring i januar med frist for å komma med innspel innan 7. april.

Totalt fekk kommunen inn 18 merknadar, 7 frå styresmakter og 11 frå privatpersonar.

– Blant dei tilbakemeldingane me har fått, er det trafikkproblematikk som har gått mest igjen, sa Vikse.

Både privatpersonar og styresmakter er urolege for krysset mellom Skulehagen og Rundvegen der det skal vera mykje trafikk, samtidig som mange mjuke trafikantar kryssar vegen på trafikkfarlege måtar.

Fire moglege tilkomstar frå nord til nye Vigrestad skule skal verta til ein. Alternativ 1 og 2 er det kommunedirektøren som har lagt fra, alternativ 3 kjem frå lokalpolitikar Knut Åge Gjersdal (Sp) og alternativ 4 kjem frå ein innbyggar som står i fare for å mista våningshuset til prosjektet.Foto: Hå kommune Ny, vanskeleg veg

Mest innspel har det likevel komme om den nye tilkomstvegen, som skal gå mellom Langgata i nord og Haugstadvegen i sør.

Denne vegen har fleire funksjonar: Han skal betra framkomsten, løysa trafikkutfordringar, redusera trafikktrykket på eksisterande vegar aust på Vigrestad, flaumsikra delar av austlege Vigrestad og tydeleggjera den langsiktige grensa for jordbruk.

Men avgjerda om kor han skal gå byr på utfordringar, særleg i den nordre enden.

I planprogrammet som vart vedtatt førre veke, ligg det føre ikkje mindre enn fire forskjellige alternativ.

To av dei er det kommunen sjølv som har foreslått, eit av dei var det Knut Åge Gjersdal (Sp) som foreslo i forkant av at forslaget til planprogram vart lagt ut på høyring i vinter, og eit av dei har komme frå ein innbyggar som risikerer å mista huset til prosjektet.

  • Alternativ 1: Nyttar eksisterande avkøyrsel. Medfører at eit våningshus og eit tilbygg må rivast. Tydeleggjer den langsiktige grensa for landbruk på austsida av Vigrestad. Dette er det føretrekte alternativet til både fylkeskommunen og Statsforvaltaren i Rogaland, særleg ut frå jordvernomsyn
  • Alternativ 2: I dette alternativet er det større terrengforskjellar der tilkomstvegen møter Langgata. For å unngå at våningshuset på vestsida må rivast, må kommunen bygga opp ein mur i sideterrenget. Eit tilbygg på ein naboeigedom må rivast. Denne traseen vil dela gardseigedommen i to
  • Alternativ 3: Fremja av Knut Åge Gjersdal (Sp) i Utval for samfunn tidlegare i vinter. Tilkomstvegen er lagt lenger vest for å unngå å riva våningshuset og går over eit jorde som ligg mellom to bustadhus. Alternativet sparar meir jordbruksjord enn dei andre, men medfører framleis riving, fordi enkelte bygg hamnar i frisiktsona til krysset. Fylkeskommunen har komme med innspel om at dette alternativet ut frå eit trafikktryggleiksperspektiv ikkje er aktuelt
  • Alternativ 4: Ligg lenger aust, på utsida av den langsiktige grensa for jordbruk og, i kommunedirektøren si vurdering, utfordrar denne «i stor grad». Vegen følger ein eksisterande landbruksveg. Dette alternativet er spelt inn av eigaren av våningshuset som ved dei fleste andre alternativa må rivast. Eit tilbygg på naboeigedommen må rivast for å få plass til fortau

Må førebu seg på tvangskjøp

Når kommunedirektøren la fram alle desse fire forslaga var det for å finna fram til det alternativet med høgast samfunnsnytte.

Før sommaren kjem det ei eiga prinisppavklaringssak, der politikarane vert bedne om å ta stilling til kva alternativ dei føretrekker.

Dette alternativet vert lagt til grunn i den vidare utarbeidinga av planarbeidet.

Avgjerda, åtvara plansjef Vikse, kjem til å verta tøff.

– I verste fall kan dette enda opp i ein situasjon der de må ekspropriera grunn til atkomstvegen, sa han.

Ekspropriasjon vil seia å tvinga ein grunneigar til å avstå eigedom mot erstatning, sjølv om denne ikkje vil.

Håkon Kvia (Frp) kunne rapportera at håra hadde reist seg på ryggen hans.

– Er ekspropriasjon nødvendig? spurde han.

– Det kan godt vera at denne vegen vert ein føresetnad for skulen. Tenk gjennom det når de vel alternativ, og ta dei omsyna de ønsker å ta. Om dette stoppar skulen, kan dette vera noko de må gjera, svarte Vikse.

– Me må tenka ganske langt fram i tid, slo utvalsleiar Magnus Ånestad (KrF) fast.

Utval for samfunn tar stilling til kva for eit alternativ dei føretrekker torsdag 20. juni.