Pilevegen barnehage på Varhaug er den minste barnehagen i Hå. Barnehagen, som inntil nyleg heitte Gråtassen, har i fleire år hatt låge søkartal.
Små dyrare enn store
Hå kommune går mot trongare økonomiske tider, og små barnehagar er, ifølge kommunedirektør Anne Berit Berge Ims, dyrare enn store.
Det er fleire barnehageplassar på Varhaug enn det er bruk for, og prognosane tyder på at barnetalet i bygda vil falla.
Då kommunedirektøren la fram sitt forslag til budsjett for neste år og handlings- og økonomiplan for dei kommande fire åra, føreslo ho derfor å legga ned Gråtassen frå 1. august 2026 og flytta ungane over til ei ny avdeling i Lensmannsgarden barnehage.
Politikarane i Hå valde å lytta til dette då dei, i siste kommunestyremøte før jul, vedtok ei revidering av barnehagebruksplanen. Pilevegen vert lagt ned frå 1. august, det 15 år gamle brakkebygget skal fjernast og tomta gjerast om til ein del av uteområdet til Varhaug skule, som er næraste nabo.
Det gamle hovudhuset i Lensmannsgarden skal settast i stand til å ta imot det auka barnetalet.
Dyrast på Jæren
I sakspapira som vart lagt fram i samband med revisjonen, kjem det fram at Hå har høgare utgifter per barnehageplass enn nabokommunane Time og Klepp.
Samtidig har Hå langt fleire små barnehagar enn dei to andre jærkommunane.
Kommunedirektøren si vurdering er at barnehagestrukturen i Hå er lite formålstenleg.
Til neste haust skal politikarane vedta ein ny barnehagebruksplan. Tida fram til det, vil kommunedirektøren bruka på å sjå nærare på korleis kommunen kan etablera ein barnehagestruktur med større barnehagar, der kvaliteten mellom barnehagane er jamnare og funksjonaliteten god.
Vil sjå på Breidablikk éin gong til
Konkret trekk kommunedirektøren fram Breidablikk barnehage, som er ein av to små kommunale barnehagar (den andre er Bjorhaug) på Nærbø.
Her har det lenge vore planen å selja eit nabohus i Vestkroken, som òg høyrer til Breidablikk, og erstatta dette med eit nytt tilbygg, men planane er sett på vent, fordi endringa ikkje vil føra til fleire plassar.
«Sett i lys av et mål om større barnehager, og effektivitetsgevinsten ved store barnehager, må mulighetene for gjøre barnehagen større vurderes», skriv kommunedirektøren i sakspapira.
I kommunestyret gav politikarane kommunedirektøren grønt lys til å utsetta tilbygget medan ho kartlegg kor mange plassar det er mogleg å få til på Breidablikk.
– Meir stabilt i store barnehagar
Då formannskapet diskuterte saka i slutten av november, sa ordførar Andreas Bjorland (KrF) han var glad for at kommunedirektøren ønska å sjå nærare på barnehagestrukturen.
Ordføraren viste til at kommunen har fleire små barnehagar både på Nærbø og Varhaug, og at enkelte av desse held til i brakkebygg som er i ferd med å verta gamle.
Mykje vil likevel koka ned til eit kostnadsspørsmål, meinte han.
– Om me klarar å slå saman nokre barnehagar, kor mykje av innsparinga kan gå til å finansiera eit nytt bygg, spurde Bjorland.
I sakspapira viser kommunedirektøren til forsking som seier at det ikkje er storleiken på barnehagen som er avgjerande på kvaliteten, men organiseringa, leiinga, kompetansen og bemanninga.
Ordføraren sa at det som ligg i botnen for gode tenester er gode tilsette.
– Men dei må vera på jobb. Og dei må ha backup om dei ikkje er det. Der veit me at det er meir stabilt i store barnehagar, sa han.
– Fleire omsyn på ein gong
Formannskapet var samrøystes då dei vedtok revisjonen av barnehagebruksplanen. Det same var kommunestyret i midten av desember.
Der sa Vegard Ask (KrF) at han rekna med ein større debatt når politikarane neste haust skal vedta barnehagebruksplanen for 2027 til 2030.
Ask meinte det var fornuftig å «ta ein fot i bakken» når det kjem til storleiken på barnehagane. Han viste til fordelar både for fagmiljøet og kommuneøkonomien, men vedgjekk at folk kan ha gode grunnar for å ønska ungane inn i mindre barnehagar.
– Målet er ikkje størst mogleg barnehagar, men å finna ein struktur som kan ta flest mogleg av desse omsyna på ein gong, sa han.
KrF-politikaren meinte plasseringa av barnehagane var vel så viktig.
– Fleire av oss er opptatt av at det skal vera nok plassar i dei ulike bygdene. For nokon kan det høyrast ut som ein bagatell, og ingen har eigentleg krav om å få plass i heimbygda si, men det handlar om å bygga relasjonar til dei andre i lokalsamfunnet. Og for foreldre som jobbar nordover, kan det opplevast som tungvint å levera i barnehagen lenger sør, sa Ask.
Håpar på «sprek plan»
Sjur Håland (Sp) sa at hans parti er opptatt av å driva barnehagane mest mogleg optimalt.
– Det betyr å sjå behovet opp mot tilbodet, sa han, men innrømma at det ikkje alltid er like lett å føresjå behovet.
Håland var særleg spent på kva grep ein kommande barnehagebruksplan vil ta på Nærbø. Han minna om at det tidlegare har eksistert tankar om å bygga ein stor barnehage på Vitengarden.
– Det er ikkje sikkert det er så dumt å sjå ein gong til på gamle planar som ikkje vart noko av, sa Håland.
Senterparti-politikaren håpa at kommunedirektøren vil utfordra politikarane med «ein sprek plan».
– Me vil ha fleire innbyggarar i kommunen. Då kan det ikkje stå på barnehagane, sa han.
Ingrid Opstad Njærheim (H) understreka behovet for at tala i kunnskapsgrunnlaget vert kvalitetssikra.
– Det er heilt grunnleggande for å kunna ta dei rette avgjerdene, sa ho.
Generelt gav ho uttrykk for at Høgre er tilhengarar av «ein framtidsretta barnehagestruktur», med større og funksjonelle barnehagar.
– Me må vekk frå små og dyre barnehagar, ja, utanom i dei små bygdene, sa Njærheim.